Bevalling

Start van de bevalling
Wanneer je zwangerschap zonder complicaties is verlopen, mag je tussen de 37 en 42 weken bij ons bevallen. De bevalling kan op 2 manieren starten, je krijgt weeën of de vliezen breken.

Weeën
In de meeste gevallen (90%) zal de bevalling beginnen met weeën. Weeën zijn samentrekkingen van de baarmoeder. Ze veroorzaken een krampende pijn in de onderbuik, soms ook in de rug en bovenbenen.
Het is een golvende pijn. Je voelt het opkomen, dan gaat het naar een
top en dan zakt het weer af. Je voelt dan een paar minuten niets en
dan komt het weer. Door de weeën zal de baarmoedermond zacht en dun worden, waarna deze zich zal openen
en ontsluiten. Dit gebeurt bij krachtige weeën, die elke 4-5 minuten of sneller komen. De weeën zullen dan ongeveer een minuut aanhouden.

Vruchtwaterverlies
Wanneer de vliezen breken zal er in meer of mindere mate vruchtwater aflopen. Het kenmerk van gebroken vliezen is dat je continu vocht blijft verliezen wat je niet tegen kunt houden. Wanneer je vruchtwater verliest is het belangrijk om een beetje op te vangen in een potje of maandverband. Op die manier kun je de kleur bekijken. Vruchtwater is normaal gesproken doorzichtig of licht roze van kleur met eventueel witte vlokjes. Wanneer het kindje in het vruchtwater heeft gepoept is het groen of bruin van kleur.
Wanneer de bevalling begint met het breken van de vliezen, zal daarna afgewacht moeten worden tot de weeën beginnen. Dit kan vrij snel zijn, maar kan ook een aantal uren duren. In de meeste gevallen beginnen ze wel binnen 24 uur.

Verloop van de bevalling
Over het algemeen bouwt een bevalling zich rustig op. Voordat je krachtige en regelmatige weeën hebt, is er vaak sprake van een aanlooptijd met onregelmatige, korte en nog niet zo'n pijnlijke weeën. Deze 'voorweeën' zijn zeker niet onbelangrijk, ze zorgen er namelijk voor dat je baarmoedermond weker wordt en verstrijkt (korter wordt). Op een bepaald moment zullen de weeën regelmatig en krachtiger worden en kunnen ze voor ontsluiting zorgen. De eerste paar cm's kunnen daarom meer tijd in beslag nemen. Daarna zie je vaak dat het een stuk sneller gaat. De weeën tijdens de laatste paar cm (8-10cm) zijn vaak pittig, maar dat betekent dan meestal ook dat je snel volledige (10cm) ontsluiting zult hebben.

In de tijd dat je weeën hebt, komen wij regelmatig bij je langs om te controleren hoe het met je gaat en hoe ver je bent. Dit doen we met behulp van een inwendig onderzoek om het aantal cm's ontsluiting te bepalen. Op een bepaald moment besluiten we te blijven of richting het ziekenhuis te vertrekken (als je voor een poliklinische bevalling hebt gekozen).

Doorgaans nemen de echte ontsluitingsweeën bij een eerste kind gemiddeld 12 uur in beslag. Bij een tweede, derde of .... kind kan dit veel sneller gaan.
Persweeën komen als de baarmoedermond volledig geopend is. Het meepersen duurt dan gemiddeld nog een uur. Ook hier geldt dat het bij een tweede kind veel sneller kan gaan.
Persweeën komen meestal om de 5 minuten en zijn erg krachtig. Je zult merken dat je lijf aangeeft mee te willen duwen. De verloskundige zal aangeven wanneer je actief mee mag gaan persen. Je perst dan met al je kracht mee richting vagina/anus, alsof je moet poepen. Dit is in het begin soms best lastig, maar natuurlijk zullen we je daar in begeleiden. Als het hoofdje dieper komt, ga je steeds beter voelen hoe je moet persen.

Tegen het einde van je zwangerschap bespreken we de bevalling ook met je op het spreekuur. Mocht je eerder vragen hebben, stel ze dan gerust eerder. Wil je alvast meer lezen, vraag ons dan naar de folder: Jouw bevalling: hoe bereid je je voor? van de KNOV

Strippen
Je leeft toe naar de uitgerekende datum en dan.... nog steeds geen baby. De kans dat dit gebeurt is reëel. Het is normaal dat je tussen de 37 en 42 weken bevalt. Mochten de laatste loodjes erg zwaar worden, dan kunnen we je vanaf 41 weken proberen te strippen.
Strippen is het loswoelen van de vliezen tijdens een inwendig onderzoek. Bij het inwendig onderzoek voelen we of de baarmoedermond al week en/of verstreken is en of er al sprake is van een beetje ontsluiting. Als er 1 cm of meer ontsluiting is, kunnen we bij de vliezen komen en kunnen we strippen. Bij het strippen komen hormonen vrij die ervoor kunnen zorgen dat de bevalling op gang komt. Als er dus geen ontsluiting is kunnen we ook niet strippen.
Daarnaast zullen we je ook niet strippen wanneer het hoofdje nog niet is ingedaald en wanneer je bloeddruk te hoog is. Helaas zal niet iedereen die gestript wordt ook bevallen. Soms brengt het een hoop “gerommel” met zich mee, maar zet de bevalling niet door.
Wanneer we met je afspreken om je op een bepaalde dag te strippen, moet je er altijd rekening mee houden dat we eventueel al met een bevalling bezig zijn. We spreken dan een andere dag / tijdstip me je af.

Bereikbaarheid

Voor bevallingen en spoedgevallen kun je ons dag en nacht bereiken op het volgende nummer:

06-53673167

Indien we niet in staat zijn om de telefoon op te nemen, wordt je doorgeschakeld met de semafoon. Je kunt dan een kort berichtje voor ons achterlaten met duidelijk je naam en telefoonnummer. We bellen je dan zo spoedig mogelijk terug na het ontvangen van je bericht (max. binnen 15 minuten).

Wanneer bel je ons?

Eerste kind: als je twee uur lang weeën heb om de 4-5 minuten, die ongeveer 1 minuut aanhouden.
Tweede / derde / …. kind: als je goede weeën hebt en de bevalling voor je gevoel aan het doorzetten is.
Als de vliezen breken:
overdag: altijd bellen
's nachts:
indien het hoofd goed is ingedaald, het vruchtwater helder is en je hebt nog geen weeën, kun je ons in de ochtend bellen.
wanneer het hoofdje niet goed is ingedaald tijdens je laatste controle of het vruchtwater is groen of bruin van kleur altijd bellen.
Als je veel helderrood bloed verliest. Bij licht roze of bruin bloed- en slijmverlies hoef je niet te bellen. Het is normaal dat je vanaf de 37 weken de slijmprop kunt gaan verliezen.
Als je beduidend minder leven voelt en je hier ongerust over bent.
Als je ongerust bent of vragen hebt die niet kunnen wachten tot de ochtend of het volgende spreekuur.

Wat te regelen voor je gaat bevallen

Vanaf 37 weken mag je thuis gaan bevallen, dus zorg ervoor dat vanaf die tijd het volgende klaar staat (dit geldt overigens ook als je ervoor kiest om in het ziekenhuis te bevallen):

Het bed dient op klossen te staan (minimaal 80 cm hoogte). De klossen kun je vanaf 36 weken huren bij de Thuiszorg. Kijk voor je ze gaat halen even hoeveel klossen je nodig hebt en hoe hoog je bed is. Er zijn namelijk verschillende hoogtes.
Zorg ervoor dat je het kraampakket in huis hebt. In de meeste gevallen krijg je deze via de zorgverzekeraar toegestuurd. Mocht je hier niet voor verzekerd zijn, dan kun je zelf een pakket aanschaffen (Prenatal, drogisterij). Laat dit pakket gewoon ingepakt, zodat wij de spullen gemakkelijk kunnen vinden.
Zorg dat er een tas klaar staat voor het geval we naar het ziekenhuis moeten vertrekken. In deze tas zitten o.a. toiletspullen, ondergoed, pyjama, T-shirt om in te bevallen, babykleertjes, 2 mutsjes, ponsplaatje en het fototoestel.

Baringspijn
Iedere bevalling doet pijn, daar kunnen we niet omheen. De ene vrouw kan hier gemakkelijker mee omgaan dan de andere. Hoe het voor jou zal zijn kunnen we van tevoren niet voorspellen, maar probeer je er niet te veel zorgen over te maken. Er zijn tegenwoordig meerdere manieren om de pijn te verminderen, op natuurlijke manier of met medicatie. Wij zullen je hieronder iets meer vertellen over de verschillende mogelijkheden.

Feitjes over pijn

Je lichaam maakt tijdens de bevalling als reactie op de pijn zelf ook een pijnstiller aan, endorfine. Die zorgen ervoor dat je meer in jezelf keert en de pijn beter kunt verdragen. Endorfine werken het best als je een veilige en rustige omgeving zoekt.
Baringspijn is een pijn die komt en gaat. Een wee komt op waarmee de pijn toeneemt tot een hoogtepunt, daarna zakt de pijn weer even weg en is er rust in je buik.
De ene vrouw voelt de weeën meer in haar buik, de ander meer in rug of benen. Dit verschilt per vrouw en per bevalling, een precieze oorzaak voor dit verschil is nog niet gevonden. Gezegd wordt dat rugweeën meer pijn doen dan buikweeën.
De pijn van de weeën bouwt zich op. Naarmate de bevalling vordert en je meer ontsluiting krijgt, zullen de weeën krachtiger worden en zul je minder pauze tussendoor hebben.

Tips om met pijn om te gaan

In het begin van de bevalling zijn de weeën nog niet zo pittig. Probeer nog niet teveel te letten op de pijn en zoek afleiding.
Als de weeën sterker worden, probeer je te zoeken naar een goede houding. Dit is voor iedereen anders: staan, liggen, lopen, in bad liggen, onder de douche staan, het kan allemaal. Het is belangrijk om je lijf zo min mogelijk proberen aan te spannen tijdens de wee en in de rustpauzes. Dan voel je de pijn minder.
Warmte helpt vaak te ontspannen, dus zorg dat je het niet koud hebt. Eventueel een warmwaterzak tegen je buik/rug of lekker onder de douche of in bad kunnen zorgen voor ontspanning.
Concentreer je op je ademhaling. Tijdens de gym / yoga heb je vaak geleerd hoe je het beste rustig kunt doorademen. Dit zorgt voor zo goed mogelijke ontspanning en het geeft vaak wat afleiding.
Soms is het prettig als je rug / benen gemasseerd wordt. Probeer het maar eens uit. Mocht je het helemaal niks vinden geef het dan ook gewoon aan.

De geboorte-TENS
Nog een hulpmiddel om thuis te kunnen gebruiken om de pijn te verzachten is de geboorte-TENS (Transcutane Elektrische NeuroStimulatie). Dit is een apparaatje wat je kunt huren of kopen waarmee je jezelf kleine stroomstootjes geeft. Via elektrodes die je op je rug plakt dien je jezelf via een druk op een knop kleine stroomstootjes toe die de pijn iets verlichten. Het zal de pijn niet wegnemen. Het apparaatje is niet schadelijk voor jou of je kindje.

Pijnstilling met behulp van medicatie
Voor pijnbestrijding met medicijnen moet je altijd naar het ziekenhuis, omdat jij en je kindje dan beter bewaakt moeten worden. Apparatuur die daarvoor nodig zijn, zijn alleen in het ziekenhuis aanwezig. De twee methodes die in onze regio mogelijk zijn, zijn:

injectie met pethidine
ruggenprik (epidurale analgesie)

Pethidine
Pethidine is een morfineachtige stof. Je krijgt deze via een injectie in je bovenbeen of bil toegediend. Pethidine zal niet alle pijn wegnemen, maar neemt de pieken (de heftigste pijn van de wee) weg. Je wordt er vaak ook een beetje suf / ‘high’ van waardoor je je vaak ook wat beter kunt ontspannen.

Voordelen:

Het kan op ieder tijdstip van de dag worden toegediend.
Ongeveer 50% van de vrouwen heeft er baat bij.
Je wordt er soms slaperig van, waardoor je wat beter kunt ontspannen.

Nadelen:

Niet iedere vrouw heeft baat bij pethidine.
Doordat je wat slaperig wordt, kan het zijn dat je de bevalling wat minder bewust meemaakt.
Je kindje kan suf worden van de pethidine waardoor de ademhaling soms wat moeizamer op gang komt.
Je kunt niet rondlopen, omdat je continu bewaakt wordt met CTG (hartfilmpje van de baby) en ook omdat je door de “sufheid” meer kans hebt om te vallen.

Ruggenprik
Een ruggenprik is een injectie in je onderrug waardoor je medicijnen toegediend krijgt. Via een naald wordt een soepel slangetje in je rug ingebracht en daardoor krijg je continu medicatie toegediend. Hierdoor wordt je hele onderlijf verdoofd. Je zult dus geen weeën meer voelen.

Voordelen:

De meeste vrouwen (95%) voelen geen pijn meer.
Voor zover bekend heeft een ruggenprik geen nadelige gevolgen voor het kind of de borstvoeding.
Je wordt niet slaperig of suf door de medicatie.

Nadelen:

Soms werkt de ruggenprik niet goed en voelen vrouwen alsnog de pijn.
Door een ruggenprik duurt de bevalling vaak langer, met name het persen, waardoor je meer kans hebt op een kunstverlossing (vacuümpomp).
De weeën moeten vaker wordt gestimuleerd met medicijnen.
Je kunt niet uit bed, omdat je geen / weinig gevoel hebt in je benen.
Je krijgt een infuus ingebracht om te voorkomen dat je bloeddruk te laag wordt.
Je krijgt een blaaskatheter ingebracht, omdat je geen controle hebt over je blaas.
Je temperatuur kan stijgen door de ruggenprik. Het is vaak lastig te bepalen of dit komt door de ruggenprik of door een infectie. Het kan dus zijn dat jij en je kindje langer ter observatie in het ziekenhuis zullen moeten blijven.
In het ziekenhuis Bernhoven is de afspraak gemaakt dat je dag en nacht een ruggenprik kunt krijgen. Echter wanneer er sprake is van een spoedgeval zul je moeten wachten.

Tot slot
Tijdens de zwangerschapscontroles zullen wij met je praten over de bevalling, zodat je je kunt voorbereiden. Stel ons dan ook gerust al je vragen en bespreek je angsten en onzekerheden.
Tijdens de bevalling komen we regelmatig bij je langs om te controleren hoe het gaat. We zullen je dan vertellen hoe ver je bent en of het goed vordert. Daarbij komt de eventuele wens tot pijnstilling ook ter sprake. Wij zullen de verschillende mogelijkheden met je bespreken. Mocht je dit willen, dan gaan wij dit uiteraard voor je regelen. Wij gaan met je mee naar het ziekenhuis waar we de zorg zullen overdragen aan de verloskundige / gynaecoloog van het ziekenhuis.
(Het hoofdstuk over pijn is gebaseerd op de folder Jouw bevalling: hoe ga je om met de pijn? Van de KNOV. Deze krijg je rond de 35e week van je zwangerschap van ons).